12 Aralık 2011 Pazartesi

TEMURÊ ŞEMSKİ VE FETOYÊ ŞEMSKİ

TEMURÊ ŞEMSKİ VE FETOYÊ ŞEMSKİ
Cumhuriyetin ilk yıllarında Şeyh Said’in idam edilmesinden sonra kendisine yakınlık duyanlar yavaş yavaş devlete baş kaldırmaya ve isyanlar çıkarmaya başlamışlardır.


Nitekim Bunlardan en büyüğüde Ağrı isyanlarıdır, Iğdırlı Şeyh Zahir'de bu isyanlara katıılır. 
Şeyh Zahirin yönetimindeki en önemli komutanlarından ikisi Fetoyê Şemskî, ile Temûrê  Şemski’dir.

Bu isimsiz kahramanlar'ın yanında ayrıca Çelxo,Celil,  Broyê Rindo ve Milanlı  Dırbaz’da bu büyük hareketin içinde bulunmuşlardır.  1927 Yılındaki çatışmaların birinde Celil Kafası kesilerek öldürülür ve aynı anda Tuzlucaya bağlı Güllüce köyünden 28 Şemsikanlı  Balık gölü Kıyısında öldürülerek cenazeleri göle atılır...


AĞRI İSYANINA KATILMIŞ BİR GURUP  


Ağrı isyanını kırılmasından sonra Şeyh zahir Tendürek dağına çekildikten sonra İran hududundak Navur Gölü çevresine geçerler. Burada askerlerle aralarında çıkan çatışmada Şeyh Zahir yaralanır. Şemskanlı Çelxo ölür. Buradan Geliyé Géja’ya geçen direnişçilerin etrafı milis ve askerlerce çevrilir. Buradaki çatışmada direnşçilerden 14 kişi öldürülür.  Buradan Kevirê Bûk û Zava ya gelen direnişçilerin etrafı askerlerce çevrilir. Çıkan çatışmada Şeyh zahir şehit düşer. Bu çatışmada 9 askerde öldürülür.
Emoyê Besê ile birlikte Şeyh Zahirin  en büyük kurmaylarından biri olan Fetoyê Şemskî ve Temûrê Şemski Şeyh Iğdır’ın Tecirli Köyü yakınlarındaki   çatışmada  şehit düşerler. Fetoyé Şemski’nin kahramanlığı bununla sınırlı değildir. İran askerlerine karşı savaşan ve Şêrê Qelaniyê (qeleni aslanı) olarak nam salan Ferzendeyê Hesenî  ve TahırXan ile birlikte Qeleni köprüsünde büyük kahramanlık göstermişlerdir.
Ne yazıktır ki günümüze  kılamlarda ve diroklarda sadece Ferzende ile Tahırxan’ın kahramanlıklarından bahsedilir. Yazının başında da belirttiğim gibi bunlar birer isimsiz kahramanlardır.  Kela Qeleniyé‘deki Çatışma sırasında,  Fetonun, kardeşi Çelxonun ve Temurun Ferzendeye çok yararı olduğu söylenir.   Bu savaştan  Feto,Çelxo  ve Temur  sağ çıkarlar ancak daha sonra Ferzende Azizan Aşiretinden Abdullah diye biri tarafından arkadan vurularak öldürülür. İşte bizim isimsiz kahramanlarımızdan bir küçük örnek sunduk sizlere..





Mehmet KEKLİK


Yazı: www.semskiasireti.com adresinden alınmıştır...


Diğer kaynaklara göre, Ferzende İran'da hapisteyken İran şahının emriyle ymeğine zehir katılıp öldürülür.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder