1855 yılında Kırım Savaşı sırasında hazırlanan bu belge, Rus İmparatorluğu'nun Erivan ve Kars bölgesindeki Kürt aşiretlerini nasıl yönetmeyi planladığını göstermektedir. General Muravyev’in emriyle Albay Loris-Melikov tarafından kaleme alınan kurallar, Kürt aşiretlerinin idari yapısını, reislerini, göç yollarını, nüfuslarını ve devletle olan ilişkilerini ayrıntılı biçimde düzenlemektedir. Belge aynı zamanda Rus yönetiminin Kürtleri Osmanlı Devleti'ne karşı bir müttefik güç olarak değerlendirdiğini, Redki, Celalî, Milanlı, Bıruki, Cemaldini, Dılxêrî, Qaskî, Êlî, Cunkî ve diğer aşiretlerin nüfusları ile yerleşim alanlarını kayıt altına aldığını ortaya koymaktadır. Bu yönüyle belge, 19. yüzyıl ortalarında Kürt aşiretlerinin siyasi, sosyal ve idari durumunu yansıtan önemli bir tarihî kaynaktır.
BAJARÊ AGIRÎ
Di Derbarê Serhildanên Agirî De Her Tişt...
19 Kasım 2026 Perşembe
12 Kasım 2026 Perşembe
Basında Ağrı / 13 Kasım 1930
Şark vilâyetlerinde belediyeler
Vilâyetlere gönderilen bir tamime nazaran yeni belediye kanunu mucibince Hakkâri, Bayezit vilâyet merkezlerile Silvan, Lice, Muradiye, Saray, Başkale, Totak, Kovas, Mazkirt, Palo, Keyan, Pertek, Paskıl, Nazimi, Hozat, Diyadin, Tuzluca, Aleşkir, Sunak, Siverek, Veranşehir, Yayla, Silan, Horat, Şirnak, Ğarzan, Şirvan, Çoruh, Pervari, Genç, Çapakçor, Bulanık, Varto, Gevar, Beytişebab, Şemdinan vilâyet ve kazalarında belediye reislikleri valiler ve kaymakamlar yapmağa başlamıştır.
Serbes Cumhuriyet Gazetesi, 13 Kasım 1930, Sayfa 2.
Basında Kürtler / 13 Haziran 1853
— Yakın zamanda Profesör Jules Cloquet, Tıp Akademisi'ne, İran Şahı'nın yanında doktor olarak görev yapan yeğeni Doktor Ernest Cloquet'nin Tahran'dan yazdığı ve İran'daki kolera salgınının gidişatına dair şu ayrıntıları içeren bir mektubunu bildirdi:
13 Ekim 2026 Salı
Basında Kürtler / 28 Mart 1929
Yeni Kürt alfabesi
NARKOMPROS NEZDİNDEKİ TOPLANTI
ERİVAN, 27-III. (Muhabirimizden). CCPA Narkompros nezdindeki toplantıya yirmiden fazla katılımcı katıldı: öğretmenler, Narkompros çalışanları, kazalardan gelen Kürt halk figürleri vb. Çok sayıda genç bulunuyordu: Komsomol üyeleri ve sovyet parti okulu öğrencileri ve birkaç Kürt kadını.
12 Ekim 2026 Pazartesi
Kafkas Cephesi’nde Rus Ordusunun Demiryolu, Yol ve Ulaşım Çalışmaları (1914–1917)
Bu yazı, Rus askerî tarihçi Yevgeni Vasilyeviç Maslovski’nin (Е. В. Масловский) Kafkas Cephesi’nde Büyük Savaş (1914–1917) adlı eserinin 22. bölümünün Rusçadan Türkçeye çevirisidir.
Bölümde, Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’nde Rus ordusunun ulaşım ve ikmal altyapısını geliştirmek amacıyla yürüttüğü çalışmalar ele alınmaktadır. Demiryolu hatlarının yapımı ve hizmete açılması, kara yolları, askerî nakliye, haberleşme, meteoroloji istasyonları ve havacılığın gelişimi hakkında bilgiler verilmektedir. Şahtahtı, Bayezid (Beyazıt), Karakilise (Ağrı) ve çevresindeki ulaşım çalışmaları da bu kapsamda anlatılmaktadır.
5 Ekim 2026 Pazartesi
Basında Ağrı / 6 Ekim 1932
12 Eylül 2026 Cumartesi
11 Eylül 2026 Cuma
Basında Kürtler / 1 Eylül 1887
Kafkasya Tarım Cemiyeti'ne, Harkov'daki Tüm Rusya tarım sergisine gönderilmek üzere tarım üreticilerinden sergi ürünleri gelmeye devam ediyor. Şu anda, sergiye gönderilmek üzere ürünlerini sunan katılımcıların sayısı 40 kişiye ulaştı. Bundan başka, geçenlerde Kafkasya Tarım Cemiyeti, bu amaçla, Eçmiyazin ve Sürmeli [Iğdır] kazalarında Eçmiyazin kaza reisi bay Hanagov tarafından toplanmış oldukça eksiksiz ve çok zengin bir koleksiyon aldı.
28 Ağustos 2026 Cuma
12 Ağustos 2026 Çarşamba
Basında Kürtler / 20 Mart 1854
Teke Tek Dövüş.
2 Kasım'da, Bayandur yakınlarındaki muharebede, Kürtler Tümgeneral Prens 3. Orbeliani komutasındaki kolordu ağırlığına daldıklarında ve Dragunsky - Veliaht Prens Württemberg Majestelerinin Alayı pikemajörleri, cesur tümen komutanı Albay Tikhotsky'nin komutası altında atağa kaldırılıp yırtıcıları püskürttüklerinde, o boğuşma anında, aynı alandan henüz bir Kürdü kılıçtan geçirmiş olan Teğmen Vikhman, üzerindeki süvariyle yeniden güçlerini ölçüşmek zorunda kaldı.
2 Ağustos 2026 Pazar
Dünya Basınında Kürtler (1770-1940)
Dünya Basınında Kürtler (1770-1940)
Kela Pazû, 1770-1940 yılları arasında dünyanın birçok dilinde yayımlanmış gazetelerde yer alan Kürtlerle ilgili haber ve yazıları Türkçeye çevirerek araştırmacılar ve tarih meraklılarının hizmetine sunmaktadır.
10 Temmuz 2026 Cuma
Basında Ağrı / 11 Temmuz 1932
Karakösede Hava Şehitleri Abidesi
Karaköse, (Husus!) Ağrı- dağı hadisesinde şehit düşen hava kahramanlarımızı namlarını teyit için burada büyük ve güzel bir (Hava şehitleri abidesi) vücude getirilmektedir.
16 Haziran 2026 Salı
Erivan - Kars - Iğdır - Nahçıvan Hakkında Bazı Dava Belgeleri
Aşağıdaki Rusça belgeler, Erivan, Kars, Iğdır, Ağrı, Nahçıvan, Ardahan ve Kızıl Kürdistan Kürtleri hakkında, Rus Kavkaz Gazetesi'nde yayınlanmış bazı dava ilanlarıdır. Belgeler ve Türkçe çevirileri Redkan Patreon internet sitesi tarafından sitemize verildiler. Redkan Patreon İnternet sitesinin çalışmalarının devam edebilmesi için 1 dolara yada 5 dolara siteye abone olabilirsiniz. Hem destek olmuş olursunuz, hemde sitedeki belgelere ulaşırsınız.
12 Haziran 2026 Cuma
5 Haziran 2026 Cuma
4 Haziran 2026 Perşembe
Ağrı’da Köy Tabelaları İçin İki Dilli Önerge
2 Haziran 2026 Salı
31 Mayıs 2026 Pazar
30 Mayıs 2026 Cumartesi
Basında Ağrı / 31 Mayıs 1935
Ağrı Valisi Kalp sektesinden Öldü
Karaköse, 30 (A. A.) - Bu sabah saat 4.30 da Ağrı valisi Bay Imadettin Arda kalp durmasından ölmüştür.











