Zilan katliamının tanığı anlatıyor

1930 yılında Erciş'in Zilan Deresi'nde yaşananlar unutulmadı. Zilan'ın yaşayan tanığı Tahir Nas, yaşadığı katliamı yeni kuşağa anlatıyor.

Delalo'nun Çığlığı

Delalo’nun hazin hikayesiDelalo çok hassas bir kız. Ailesi gözü önünde katlediliyor. Uzun süre cesetlerin altında saklanıyor. Sonra Delalo, ormana sığınıyor. Kurt ulumaları, yırtıcı hayvan sesleri ve karanlıkta silahlı Türk askerlerini görüyor. Akli dengesini yitiriyor.

Çanakkale'den Zilan'a

Diyarbakır büyükşehir Belediyesi Eşbaşkanı Fırat Anlı'nın dedesinin de Çanakkale'de savaşıp şehit olduğunu acaba kaç kişi biliyor. Bunları anlatmamın nedeni siyasilerin dilinden düşmeyen "kardeşlik" vurgularına kanıt bulmak değil aksine bunun ne kadar sahte olduğunu göstermek.

Zilan Katliamı ve Çekik Gözlü Korucular

Düşünün, büyük bir kıyımdan sonra "yasak bölge" ilan edilip, elinizden alınan eviniz, köyünüz başka bir ülkeden getirilen insanlara veriliyor. Bu da yetmiyor bir de, size karşı eline keleş verip silahlandırıyorlar.

Ağrı Savaşçılarının Mezarları Bulundu

Geliyê Zilan direnişinden Ağrı isyanına haber götürmek için yola çıkan ve Doğubayazıt yakınlarında askerler tarafından yakalanarak katledilen Kürt komutanlar Seyit Resul Berzenci ve Seyit Süleyman Berzenci'nin mezarları ortaya çıktı.

Kundaktaki bebelere bile yaşam hakkı tanınmadı

Zilan deresinde katledilen binlerce kişi, katledildikleri bölgede anıldı. Katliam döneminde 12 yaşında olan Osman İleri (95), dere kenarındaki taşları göstererek, "Kadın, çocuk ve yaşlı insanların cesetleri bu taşlar gibi etraftaydı. Hiç kimse devlete karşı suç işlememişti. Devlet kundaktaki bebeklere bile yaşam hakkı tanımadı" dedi.

Belleğin yitimi: Zîlan

17 dakikalık Zîlan belgeseli; belleğin nasıl yitip gittiğini ve dahası kendi topraklarından çok uzaktaki bu insanların yaşadıklarını nasıl “unutmaya çalıştığını” gözler önüne seriyor.

Tarihin karanlık sayfasında Zilan katliamı!

Van'ın Erciş ilçesinde 14 Temmuz 2013 tarihinde yaşanan Zilan katliamının yıl dönümü bölgede buruk bir hava yaratırken katliamdan sağ kalanlar geçen 83 yıla rağmen yaşanan acıyı dün gibi hatırlıyor. Yıllardır yaşanan katliamın halen devlet tarafından neden işletildiğine yönelik açıklamanın yapılmaması ve dönemin arşivlerinin açılmaması devletin Zilan katliamına karşı vurdumduymazlığını açığa çıkarıyor.

ZİLAN KATLİAMI DEVAM EDİYOR

Zilan Katliamı, bölge halkının zengin yaşam ve doğal kaynaklarının hedef alınması, bölgenin nüfus ve ekonomik yapısının bilinçli olarak değiştirilmesi ile birçok tarihçi tarafından sadece bir katliam değil bir tür “soykırım” olarak değerlendiriliyor.

Son Tanıklardan Zeynep Özkan Vefat Etti

Ağrı Direnişinin son tanıklarından olan Ağrı Direnişini liderlerinden Biroyê Hesikê Têlî'nin yeğeni Zeyneba Têlî (Zeyneba Grîdaxî), resmi ismi ile Zeynep Özkan, Çarşamba sabahı Doğubayazıtta hakkın rahmetine kavuştu.

Zilan Deresinden Sağ Çıkan Annesi İçin Kılam Yaptı

‘Suç işleyen paramiliter güçlere dokunulmazlık tanıyan’ son KHK’yle ile birlikte yeniden gündeme gelen Zilan katliamından kurtulan annesinin yaşadıklarını Dengbêj Salih Utar söze döktü.

Geliyê Zilan'ı Kitabı İle Anlatacak

Şiir ve romanlarını ‘Dengbêjesk/Dengbêjvari’ adını verdiği bir tarzda yazan Abdurrahman Bedir, Geliyê Zîlan katliamı üzerine çıkartacağı ‘Warê Firaran’ adlı kitabıyla da katliamın acısını anlatacak.

Newala Xwînê (1930 Zîlan) belgefîlm (Kanlı Dere 1930 Zilan Belgeseli) full

Zilan Katliamını aydınlatmak

Zilan Katliamından 82 yıl sonra, Temmuz 1930'da yaşanan olaylarla ilgili gerçekler yavaş yavaş gün yüzüne çıkıyor.

Tavsiye Kitap

Kitap İsmi: Zilan Katliamı ve Gerçekleri
Kitabın Yazarı: Kemal Baseoğlu
Yayınevi: Weşanên Do
İsteme Adresi: http://www.kitapyurdu.com/kitap/default.asp?id=581750

Mavi Sürgünler-Sedat Ulugana

 Şiretê digote vê Mihbetê
Were em herin pêşîya vê dewletê
Bila bavême bidin
Xatirê me hirmetê...

Yıl 1934, aylardan Aralık… Süphan Dağı’nın külahı bembeyaz. Van Gölü’nün yarısı buz tutmuş. Sahildeki Akçıra Köyü’nden Şükrü Erol’un kızları Şöhret ile Muhbet, eşi Nazê birkaç jandarma eşliğinde o buzlar üzerinden Erciş’e götürülür. Onları orada 10 kadar aile daha beklemektedir. Yolculuk 3 ay sürer. Son durakları Isparta olur. Bu günü asla unutmayan Şöhret Erol hala yaşıyor. Cumhuriyetin ilk kuşak Kürt sürgünlerinden olan Erol, şimdilerde Ege Denizi sahilinde yer alan Akbük adlı küçük bir tatil beldesinin Kürt ninesi olarak tanınıyor. Akbük’ün Kürt ninesi, hala Türkçe konuşmuyor.

Tepesi delik Kürt kafatası ve Zilan Katliamı

Aylardan Nisan… Zilan Deresi bütün coşkusuyla akıyor, araba yokuşaşağı Zelal Gökçe’nin şarkıları eşliğinde iniyor. Çocuklardan Mazlum aşağı vadiden elinde bir insan kafatasıyla yokuş yukarı çıkıyor. Duruyoruz, Mazlum’un elindeki kafatasını alıyoruz. Arabaya bırakıyoruz. Akşam köydeki lojmanına dönüyoruz, Özcan hocayla saatlerce, masaya bıraktığımız kafatasına bakıp sigara içiyoruz. Sabah oluyor derse giriyoruz, Mazlum anlatıyor, “Öğretmenim orada daha onlarca kafatası var” diyor.

Bir destanın hikayesi: Zîlan'ın gözyaşları

Vanlı Necmettin Salaz, Bir Derenin Gözyaşları - Zîlan adlı kitabında 1930 yılında yaşanan ve dünya tarihinde benzerine az rastlanılan bir katliamı yazmakla bir sorumluluğu yerine getirdi. Bu, - kundaktaki bebekten bastonlu ihtiyara kadar - ayırt edilmeden kurşuna dizilen 25 köyün sakinlerine, 15 bin mazlum insana karşı bir sorumluluktur. Zîlan deresi katliamına dair hiçbir şey yazılmadığı için yazmayı borç bilmiş.

Dağ-ınık balad (SELAHEDDÎN BIYANÎ)

Mezar taşlarına ülkesi için öldü diye yazmayın kardeşlerimin
Onların gövdeleri hala çürümekteyken kimsenin olmayan dağlarda
Toprak bile pasaport isteyecek onlardan
Ki onlar o kadar yurtsuzdular.

Ağrı İsyanı'nda karikatürler (NİHAD GÜLTEKİN)

Toplum olarak geçmiş tarihlerde yaşanan sorunları halen de ne yazık ki arşivleyemedik. Tarihimizin bize bıraktığı emanetleri hala gün yüzüne çıkaramamaktan dolayı içerleniyoruz. Yazılamayan o kadar şey var ki son yüz yıllık tarihimizde. Bir toplumun, varlığını sürdürebilmesi için kesinlikle bir belleğin olması gerekir.